Biz Sizi Arayalım

divider

Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk

separator

Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk

/ 0 Comments /

Arabuluculuk Nedir?

6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu ile hayatımıza giren arabuluculuk müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir arabulucu tarafından ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Zorunlu Arabuluculuk Nedir?

Ülkemizdeki mevzuat değişiklikleri sonrasında ilk olarak iş davalarında, akabinde ticari uyuşmazlıklarda ve son olarak da tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan evvel bir arabulucuya başvurmak ve arabuluculuk sürecinin tamamlanması yasal bir zorunluluk haline gelmiştir. Zorunlu arabuluculuğa tabi işlerde arabuluculuk süreci tamamlanmadan dava açılmışsa, davanın esasına girilmeksizin dava şartı yoksunluğundan dava reddedilecektir.

İhtiyari Arabuluculuk Nedir?

Tarafların uyuşmazlık konusu ile ilgili dava açmadan önce arabulucuya başvurması zorunlu olmamasına rağmen, tarafların ortak iradesiyle belirleyecekleri bir veya birden fazla arabulucu tarafından yürütülen arabuluculuk sürecidir. Kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli konularda taraflar ihtiyari arabulucuya gidebilirler. Tarafların sözleşme konusu yapamayacakları konularda örneğin ceza davalarında, boşanma davalarında veya çocukların velayetine ilişkin davalarda arabuluculuk ihtiyari olarak dahi yapılamaz.

Ceza Davalarında Arabuluculuk Olur mu?

Arabuluculuk tarafların üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilecekleri konularda yapılabilecektir. Ceza davaları Türk Ceza Kanunu uyarınca yürütüldüğünden tarafların ceza davalarında arabulucuya başvurmaları mümkün değildir. Ancak ceza davalarında arabuluculuk yerine uzlaştırma olarak bilinen uygulama getirilmiştir. Uzlaştırmaya tabi suçlar yönünden süreç yürütülebilir.

Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Başvuru adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk bürosu olmayan yerlerde arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü tarafından işlemler gerçekleştirilir. İhtiyari arabuluculuk yoluna gidilmişse, belirlenen arabulucu tarafından düzenlenecek belirleme tutanağı düzenlenir ve sürece başlanır. İhtiyari arabuluculukta adliyeye başvurmak gerekmez.

Karşı Taraf Toplantıya Gelmek Zorunda mı?

Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

Arabulucunun Ücreti Kim Tarafından Ödenir?

Anlaşma olursa arabuluculuk ücreti: Arabuluculuk Kanunu’na göre aksi kararlaştırılmadıkça arabulucunun ücreti, faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükte bulunan Arabulucu Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir ve ücret ile masraf taraflarca eşit olarak karşılanır. Ancak taraflardan biri arabuluculuk ücretinin tamamını ödemeyi üstenebilir.

Anlaşma olmazsa arabuluculuk ücreti: Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği 

Arabuluculuk faaliyeti sonunda varılan anlaşmanın kapsamı taraflarca belirlenir; anlaşma belgesi düzenlenmesi hâlinde bu belge taraflar ve arabulucu tarafından imzalanır. Arabuluculuk sürecinin en önemli özelliklerinden biri arabulucu tarafından düzenlenen anlaşma belgesinin mahkeme kararı niteliğinde olması ve icra edilebilir olmasıdır.

Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonunda bir anlaşmaya varırlarsa, bu anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini talep edebilirler. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuşsa, anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilir. Davanın görülmesi sırasında arabuluculuğa başvurulması durumunda ise anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi, davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir. Bu şerhi içeren anlaşma, ilam niteliğinde belge sayılır.

Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.

Anlaşma Sağlanan Konularda Dava Açılabilir mi?

Arabuluculuk Kanunu’nun 18. maddesinin 5. fıkrasına göre arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz. Bu nedenle taraflar anlaşma belgesini imzalarken hangi hususların anlaşmaya konu edildiğini titizlikle incelemeli ve müzakere edilmemiş hususlar anlaşma belgesine konu edilmemelidir.

İhtiyari arabuluculuk süreçleriyle ilgili bilgi almak için ofisimizle irtibat kurabilirsiniz.

separator

No comments so far!

    Comments are closed

    separator